Gotycka architektura na terenie Polski

Plewiska szeregowce rynek pierwotny Plewiska Deweloper Plewiska. Domy, mieszkania od dewelopera

Średniowiecze to okres dominacji dwóch styli w architekturze. Pierwszym był styl romański, bardzo monumentalny z wrażeniem ogromnej ciężkości. Budynki tworzono wtedy głównie z kamienia. Jego następcą był styl gotycki, gdzie podstawowym materiałem była cegła. Tutaj skupiano się na tym by sakralne budynki były jak najbardziej strzeliste, stanowiły most łączący człowieka z Bogiem. W budownictwie świeckim starano się również głównie opierac na cegle.

W Polsce do dzisiaj można podziwiać dzieła gotyckie. Ta epoka dotarła do nas wraz z zakonem cystersów.

Gdzie w Polsce spotkasz gotyk?

1214 to data, która rozpoczyna historie gotyckiej architektury na obdzarze Polski. Wtedy zamieszczono pierwsze lelemnty tego stylu w Trzebienicy, a ściślej w Kościele Cysterek. Były to sklepienia żebrowe. Jednakże należy zaznaczyć, że Polski gotyk nie był typowy i poszczególne regiony kraju utworzyły jego własne odmiany.

Przede wszystkim cegła, jaką stosowano w budownictwie nie pozwoliła nam na tworzenie wysokich wież kościelnych. Posiadaliśmy za to masywne filalry, stabilną konstrukcje ścian i ozdobne elewacje. Okna w polskich katedrach miały mniejsze wymiary niż te spotykane w innych częściach Europy zachodniej. Stosowano ozdoby ażurowe na sklepieniach. Wśród odmian regionalnych wymienia się:

  • gotyk nadwiślański – na terenach Małopolski np. bazyliki z małymi nawami bocznymi
  • gotyk śląski – głównie obszary Dolnego Śląska, przykładem jest fara znajdująca się w Nysie
  • gotyk pomorski – kościoły halowe

Oprócz licznych kościołów katedralnych, halowych, klasztownych i bazylik, powstawała także zabudowa świecka.

Zalicza sie do niej zamki, kamienice miejskie, mury miejskie, ratusze i bramy wjazdowe do miast. Styl dotarł do wszystkich rodzajów zabudowy. Wykorzystanie cegły cieszyło się dużą popularnością, mimo że ogrzewanie ceglanych konstrukcji nie należało do łatwych. Głównie słoma miała chronić ludzi przed nieprzyjemnych chłodem, ale niestety była to średnio skuteczna metoda. Wystarczy wybrać się na zimowa wycieczkę i zwiedzic ceglane kamienice np. Dom Mikołaja Kopernika w Toruniu by przekonać się, że ceglane mury nie zapewniaja utrzymania dostatecznego ciepła wewnątrz budynku.

Doskonałymi przykładami gotyckiej stylistyki stosowanej w architekturze na obszarach Polski są: Bazylika św. Jakuba i św. Agnieszki w Nysie, Kościół św. Krzyża i Barbakan w Krakowie, zamek krzyżacki w Malborku, most św. Jana w Kłodzku, ratusz staromiejski na terenie Torunia. Warto poszukać również budynków gotyckich w swojej najbliższej okolicy, to świetna forma rozrywki dla pasjonatów epokowej architektury.